
ข้าวยำ เป็นอาหารหลักในท้องถิ่นของชาวไทยมุสลิมปัตตานีนิยมรับประทานในมื้อเช้า และมื้อเย็น เป็นอาหารที่ทำรับประทานง่าย หรือหาซื้อง่ายมีขายเกือบทุกชุมชน เนื่องจากวัตถุดิบที่ใช้ปรุงมีอยู่ในท้องถิ่น ไม่ว่าจะเป็นผักสดจากริมรั้ว ปลาที่หาได้ในท้องทะเลรอบอ่าวปัตตานี พร้อมกับภูมิปัญญาในการถนอมอาหารแปรรูปจากปลาสดกลายเป็นบูดูที่มีรสชาติ อร่อย กลมกล่อม ที่เป็นส่วนประกอบสำคัญในการปรุงข้าวยำ แม้ข้าวยำเป็นอาหารพื้นบ้านที่ดูเรียบง่าย ราคาถูกในชุมชนห่อละ 10 บาท แต่อุดมด้วยคุณค่าทางโภชนาการ รสชาติอร่อย พร้อมสีสันครบถ้วนชวนน่ารับประทานเครื่องปรุงในการทำข้าวยำ ประกอบด้วย 4 ส่วน คือเครื่องปรุงที่ทำข้าว ประกอบด้วยข้าวเจ้า ตะไคร้ซอย เครื่องปรุงที่ทำน้ำบูดู ได้แก่ บูดู กะทิ พริกแห้ง หอมแดง ส้มแขก น้ำตาลแว่น ตะไคร้ ใบมะกรูด ส้มแขก เครื่องปรุงที่ทำซามา ได้แก่กุ้ง พริกไทย มะพร้าวคั่ว และผักข้างเคียงเช่น ถั่วฝักยาวซอย แตงกวาซอย ใบมะกรูดซอย ถั่วงอก ดอกดาหลา เนื้อส้มโอ มะนาว มะม่วงสับเป็นเส้น
ความพิเศษของข้าวยำไม่ได้อยู่เพียงแค่รสชาติที่อร่อยแต่ยังสะท้อนถึงวิถีชีวิตความเฟื่องฟูทางวัตถุดิบอาหาร และวัฒนธรรมการกินแบบพื้นบ้านของชาวปัตตานีด้วย
